Historia finałów mistrzostw świata – wyniki wszystkich meczów o złoto

Tytuł mistrza świata w piłce nożnej to najbardziej prestiżowe wyróżnienie w tej dyscyplinie. Jakie były największe finały w historii mistrzostw świata?

---

Wszystkie finały mistrzostw świata od 1930 do 2022 – zestawienie wyników

Do tej pory odbyły się 22 imprezy mistrzostw świata w piłce nożnej. Zawsze wygrywały tylko dwa kontynenty – Europa oraz Ameryka Południowa. Pierwsze mistrzostwa świata w piłce nożnej odbyły się w 1930 roku w Urugwaju, który też został pierwszym zwycięzcą w historii piłkarskich mistrzostw świata. Był to jednak mundial okrojony – bo w tamtym czasie nie wszystkim europejskim reprezentacjom chciało się przebywać jakże kosztowną wówczas drogę przez Ocean.

Oto lista wszystkich meczów finałowych, którą stawką był Puchar Świata w piłce nożnej:

• 1930 – Urugwaj 4:2 Argentyna (Estadio Centenario w Montevideo, Urugwaj)
• 1934 – Włochy 2:1 (dgr) Czechosłowacja (Stadio Nazionale w Rzymie, Włochy)
• 1938 – Włochy 4:2 Węgry (Stade olympique Yves-du-Manoir w Paryżu, Francja)
• 1950 – Urugwaj 2:1 Brazylia (Maracana w Rio de Janeiro, Brazylia)
• 1954 – Niemcy/RFN 3:2 Węgry (Wankdorfstadion w Bernie, Szwajcaria)
• 1958 – Brazylia 5:2 Szwecja (Rasundastadion w Solnej, Szwecja)
• 1962 – Brazylia 3:1 Czechosłowacja (Estadio Nacional w Santiago, Chile)
• 1966 – Anglia 4:2 (dgr) Niemcy/RFN (Wembley w Londynie, Anglia)
• 1970 – Brazylia 4:1 Włochy (Estadio Azteca w Mexico City, Meksyk)
• 1974 – Niemcy/RFN 2:1 Holandia (Olympiastadion w Monachium, Niemcy/RFN)
• 1978 – Argentyna 3:1 (dgr) Holandia (Estadio Monumental w Buenos Aires, Argentyna)
• 1982 – Włochy 3:1 Niemcy/RFN (Santiago Bernabeu w Madrycie, Hiszpania)
• 1986 – Argentyna 3:2 Niemcy/RFN (Estadio Azteca w Mexico City, Meksyk)
• 1990 – Niemcy/RFN 1:0 Argentyna (Stadio Olimpico w Rzymie, Włochy)
• 1994 – Brazylia 0:0, 3:2 w karnych Włochy (Rose Bowl w Pasadenie w Stanach Zjednoczonych)
• 1998 – Francja 3:0 Brazylia (Stade de France w Saint-Denis we Francji)
• 2002 – Brazylia 2:0 Niemcy (Stadion Nissan w Jokohamie, Japonia)
• 2006 – Włochy 1:1, 5:3 w karnych Francja(Olympiastadion w Berlinie, Niemcy)
• 2010 – Hiszpania 1:0 (dgr) Holandia (FNB Stadium w Johannesburgu, RPA)
• 2014 – Niemcy 1:0 (dgr) Argentyna (Maracana w Rio de Janeiro, Brazylia)
• 2018 – Francja 4:2 Chorwacja (Łużniki w Moskwie, Rosja)
• 2022 – Argentyna 3:3, 4:2 w karnych Francja (Lusail Stadium w Lusajl, Katar)

Najsłynniejsze finały mundiali – mecze, które przeszły do historii

Odkąd podjęto się pierwszej organizacji mistrzostw świata w piłce nożnej, kibice widzieli całe mnóstwo niesamowitych meczów i rywalizacji. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że każdy finałowy mecz… był słynny i że każdy przeszedł do historii mundiali.

Kamieniem węgielnym pod czempionat całego świata był pierwszy tytuł mistrzowski, który zgarnął w 1930 roku Urugwaj. Była to wewnętrzna walka południowoamerykańska, gdyż w w decydującym spotkaniu poległa Argentyna – mimo że to ona posiadała bezapelacyjnie najlepszego strzelca MŚ, jakim został Guillermo Stabile.

Drugi turniej finałowy przeszedł do historii z tego względu, że były to pierwsze mistrzostwa świata w piłce nożnej, które odbyły się w Europie – kongres FIFA zaprosił najlepsze drużyny do Włoch. Nie było więc niespodzianką, że triumfowali Włosi, ogrywając Czechosłowaków. Ciekawe jest natomiast to, że w 1938 roku Italia zdobyła drugi tytuł mistrza świata, będąc zarazem pierwszym w dziejach aktualnym mistrzem świata, który obronił ów miano! Długo Włochy czekały, aby je stracić, bo z powodu II wojny światowej nie było mundialu ani w 1942, ani w 1946 roku.

Kolejne zmagania zorganizowano więc w 1950 roku i znowu zafundowały kibicom wyjątkowy finał. W teorii bowiem… finału nie było. Standardowo mecze pierwszej rundy odbywały się w ramach fazy grupowej, jednakże spotkania drugiej rundy nie były zorganizowane w fazie pucharowej. Zaplanowano bowiem grupę finałową – gdzie grały Brazylia, Urugwaj, Hiszpania i Szwecja. Stało się jednak tak, że o tytule mistrza świata będzie decydował… ostatni mecz między przedstawicielami Ameryki. Brazylia wygrała wcześniej dwa mecze z Europejczykami bilansem 13:2 i po remisie Urugwajczyków z Hiszpanią w przypadku remisu zostałaby mistrzem. Ich sąsiedzi jednak wygrali i to właśnie reprezentacja Urugwaju zdobyła tytuł po raz drugi!

Cztery lata później odbył się z kolei finał do dziś uznawany przez wielu za jeden z najlepszych w dziejach. Nie bez kozery nazywa się go Cudem w Bernie, bo podnoszące się po wojnie Niemcy (wówczas raczej słabe) ograły w nim Złotą Jedenastkę Węgrów 3:2. Ci sami Madziarzy w fazie grupowej rozbili Niemców aż 8:3 – choć obie drużyny i tak awansowały do fazy pucharowej, to nasi sąsiedzi z drugiego miejsca. W finale Węgry prowadziły 2:0 po 8 minutach, ale po kolejnych 10 min… było już 2:2!

Dlaczego finał z 1958 był wyjątkowy? Po po raz pierwszy mundial wygrała Brazylia, obecny rekordzista, która także jako jedyna drużyna w historii piłkarskich mistrzostw świata zakończyła turniej z aż 5 finałowymi golami. Finał 1966 roku to jedyny, w jakim najlepsza okazała się Anglia, po emocjonującym starciu zwyciężając Niemców 4:2. Choć królem strzelców został Portugalczycy, to dla wielu najlepszym zawodnikiem był mistrz Bobby Charlton. W 1994 w USA pierwszy raz o kwestii tytułu decydowały rzuty karne (Brazylia strzelała je lepiej niż Włosi – słynny kiks Roberto Baggio). Z kolei w 2010 roku pierwszy raz turniej rozpoczął na afrykańskiej ziemi, bo czempionat gościła Republika Południowej Afryki. Zestawienie finalistów Hiszpania – Holandia oznaczało, że pierwszy raz Europejczycy wygrają poza Europą – i padło na Hiszpanów. Na kolejnym mundialu z kolei Europejczycy pierwszy raz zwyciężyli w Ameryce Południowej. W Brazylii wygrały Niemcy.

Które reprezentacje wygrały najwięcej finałów mistrzostw świata?

W turniej organizowanym przez Międzynarodową Federację Piłki Nożnej (czyli po prostu FIFA) zwycięstwo przyznawano tylko dwóm kontynentom: zespołom z Europy oraz z Ameryki Południowej. To właśnie te części świata grają najlepiej w futbol, więc siłą rzeczy najlepiej prezentują się na turnieju mistrzostw świata. Tylko trzykrotnie zdarzało się, aby ktoś z innych części globu docierał choćby do półfinału! Były to Stany Zjednoczone w 1930 roku, Korea Południowa w 2002 roku i Maroko w 2022 roku – czyli po jednym przedstawicielu Ameryki Północnej, Azji oraz Afryki.

Choć na mistrzostwach świata zagra w najbliższej imprezie aż 48 zespołów, tylko bardzo wąskie grono okazywało się najlepsze w dziejach mistrzowskich turniejów piłki nożnej. W kolejnych edycjach mistrzostw świata wygrywały:

• 5 razy – Brazylia (1958, 1962, 1970, 1994 i 2002)
• 4 razy – Niemcy (1954, 1974, 1990, 2014) oraz Włochy (1934, 1938, 1982, 2006)
• 3 razy – Argentyna (1978, 1986 i 2022)
• 2 razy – Urugwaj (1930 i 1950) oraz Francja (1998 i 2018)
• 1 raz – Anglia (1966) oraz Hiszpania (2010)

Temat mistrzostw świata w piłce nożnej wzbudza natomiast jednocześnie radość i smutek w pięciu krajach, które dostąpiły zaszczytu gry w finale – ale nigdy go nie wygrały. Te reprezentacje to:

• 3 razy – Holandia (1974, 1978, 2010)
• 2 razy – Czechosłowacja (1934 i 1962) oraz Węgry (1938 i 1954)
• 1 raz – Szwecja (1958) oraz Chorwacja (2018)

W najnowszej historii polskiej piłki nożnej Biało-czerwoni jawią się raczej jako reprezentacja grająca ogony, ale nie zawsze tak było. Reprezentacja Polski pod wodzą Kazimierza Górskiego, a potem Antoniego Piechniczka zdobywała bowiem medale mistrzostw świata – choć nigdy nie były to złote medale. W 1974 i 1982 roku Polacy zdobyli trzecie miejsce, a więc brązowe medale. W tym pierwszym przypadku królem strzelców turnieju finałowego został Grzegorz Lato – autor 7 trafień! Reprezentacja Polski odniosła też wtedy swoje najwyższe zwycięstwo w historii występów na mistrzostwach świata, gdy w drugim meczu rozbiła Haiti aż 7:0. Polacy prezentowali wówczas wielki futbol! Warto też przypomnieć, że pierwszy turniej, w jakim wzięła udział Polska, to ten z 1938 roku – pierwszy mundial organizowany przez Francję.

Rekordy i ciekawostki z finałów mundiali – bramki, kartki i dogrywki

Krajowe federacje wysyłają na mundiale najlepsze, czym dysponują. Emocje buzują już w pierwszym meczu MŚ, ale to finały zapisują się w historii. Co można o nich powiedzieć?

• choć w teorii gospodarze turnieju mają pod każdym względem łatwiej i niemal zawsze grają o kilka procent lepiej niż zazwyczaj, to “tylko” sześciokrotnie zdobywali mistrzostwo. Oczywiście, nie zawsze turniej organizował gigant, ale często właśnie tak było. Gospodarze wygrywali w: 1930 (Urugwaj), 1934 (Włochy), 1966 (Anglia), 1974 (Niemcy/RFN), 1978 (Argentyna), 1998 (Francja).
• przedstawiciele południowoamerykańscy zdobyli 10 mistrzostw (Brazylia, Argentyna, Urugwaj), zaś europejscy – 12 (Niemcy, Włochy, Francja, Anglia, Hiszpania)
• tylko dwukrotnie aktualny mistrz świata bronił tytułu – w 1938 zrobili to Włosi, a w 1962 Brazylijczycy
• dwukrotnie w finałach MŚ padały hat tricki – w 1966 udało się to Anglikowi Geoffi Hurstowi, a w 2022 Francuzowi Kylianowi Mbappe. Co ciekawe, ten drugi mimo wybitnego osiągnięcia… przegrał finał w rzutach karnych
• finałem z największą publiką był podobno ten z 1950 roku, na Maracanie między przegrywającymi gospodarzami z Brazylii a Urugwajem. Według niektórych źródeł na trybunach było nawet… 200 tys. osób! A najmniej kibiców? W Paryżu w 1938 roku na Włochy – Węgry, około 45 tys.
• puchar świata, który dźwigają piłkarze, wykonany jest z 18 karatowego złota
• najszybszą bramkę w finałowej historii piłkarskich mistrzostw świata zdobył Johan Neeskens w 1974 roku przeciwko Niemcom (z karnego). Holender potrzebował 1,5 minuty.